Legionella w ciepłej wodzie użytkowej: obowiązki od 2026 roku
Nowe przepisy o Legionelli od 2026 r.: obiekty priorytetowe, ocena ryzyka co 6 lat, limit 1000 jtk/l, poziomy działań i kary 100–10 000 zł.
W 2026 roku zmienił się system przepisów o Legionelli w ciepłej wodzie. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 2294) zostało uchylone z dniem 24 czerwca 2026 r. Zastąpiło je rozporządzenie MZ z 22 maja 2026 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748, § 19). Podstawą jest ustawa z 13 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 605), która od 21 maja 2026 r. zmieniła ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz ustawę o PIS.
Dla obiektów takich jak pływalnie, SPA i hotele najważniejsze są trzy nowości: pojęcie obiektu priorytetowego, obowiązek oceny ryzyka oraz pierwsze wprost wskazane kary pieniężne.
Obiekt priorytetowy
Według art. 4j ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (Dz.U. 2026 poz. 605) obiektem priorytetowym jest obiekt niemieszkalny, w którym ponad 50 osób dziennie jest narażonych na ryzyko związane z wodą, w szczególności budynek użyteczności publicznej lub przeznaczony do okresowego pobytu ludzi. Badania Legionelli w ciepłej wodzie obejmują m.in. zakłady opieki stacjonarnej, obiekty noclegowe (hotele, motele, pensjonaty, kempingi) oraz budynki użyteczności publicznej, w których podczas użytkowania instalacji powstaje aerozol wodny (art. 4j ust. 2 pkt 1).
Czy konkretna pływalnia jest obiektem priorytetowym, tego nie rozstrzygamy. Zależy to od wykładni pojęcia „budynek użyteczności publicznej” i „aerozol wodny” oraz od funkcji obiektu (np. hotelowy basen). Należy to potwierdzić w PPIS lub GIS.
Obowiązki właściciela lub zarządcy
| Obowiązek | Termin lub częstotliwość | Podstawa |
|---|---|---|
| Pisemna ocena ryzyka w wewnętrznej instalacji wodociągowej | Przegląd i aktualizacja co najmniej co 6 lat, przechowywanie co najmniej 12 lat | art. 4i ust. 1–2, 6 |
| Przekazanie oceny PPIS | Co 6 lat do 30 czerwca; pierwszy termin 30 czerwca 2028 r.; aktualizacja w 30 dni | art. 4n ust. 1; art. 9 ustawy zmieniającej |
| Badania Legionelli w ciepłej wodzie | Co rok, po dwóch latach dobrych wyników co 3 lata | zał. 5 do rozporządzenia 748 |
| Sprawozdanie dla PPIS z wyniku | Do 7 dni roboczych od otrzymania sprawozdania z laboratorium | § 10 rozporządzenia 748 |
| Środki kontroli ryzyka: temperatura, brak stagnacji, płukanie, czyszczenie urządzeń grzewczych, stężenie środka dezynfekcyjnego | Informacja dla PPIS o działaniach do 30 czerwca 2028 r. | art. 4m ust. 1 pkt 5, ust. 3 |
Ocenę ryzyka może wykonać osoba spełniająca warunki z art. 4l: co najmniej 3 lata doświadczenia albo uprawnienia budowlane i wiedza o zarządzaniu ryzykiem, albo rzeczoznawca do spraw sanitarno-higienicznych. Dla obiektów niebędących budynkami art. 4o nie wymienia art. 4i i 4n, więc skutki dla nich należy wyjaśnić z PPIS.
Limit i poziomy działań
Wartość parametryczna Legionelli w ciepłej wodzie wynosi poniżej 1000 jtk/l (to samo co 100 jtk/100 ml), a w obiektach opieki zdrowotnej z pacjentami z obniżoną odpornością poniżej 50 jtk/l (rozporządzenie 748, zał. 1 część E). Wyniki przypisuje się do czterech poziomów (zał. 5):
| Poziom | Wynik | Główne działanie |
|---|---|---|
| Niski | poniżej 1000 jtk/l | Kolejne badanie po roku |
| Średni | od 1000 do poniżej 10 000 jtk/l | Przegląd techniczny, korekta stężenia środka i temperatury, powtórne badanie do 4 tygodni |
| Wysoki | od 10 000 do poniżej 100 000 jtk/l | Wyłączenie pryszniców i urządzeń wytwarzających aerozol, czyszczenie i dezynfekcja, badanie po tygodniu od jej wykonania |
| Bardzo wysoki | 100 000 jtk/l i więcej | Jak wyżej, natychmiast |
Załącznik 5 zawiera też zalecenia („powinna”): temperatura co najmniej 55 °C w każdym punkcie czerpalnym i 60 °C na wyjściu z urządzenia grzewczego oraz dezynfekcja po wyłączeniu instalacji na ponad miesiąc lub po zmianie jej części. Czy są to wymagania wiążące, należy potwierdzić w PPIS.
Prysznice na pływalni: dwa reżimy
Prysznice na pływalni są objęte także rozporządzeniem w sprawie wody na pływalniach (Dz.U. 2022 poz. 1230): Legionella poniżej 100 jtk/100 ml, badanie co najmniej jednego z dziesięciu pryszniców, szczegóły w załączniku 1 przypis 5 i załączniku 3 B. Jak oba reżimy łączyć, ustawodawca wprost nie wyjaśnił. W praktyce PPIS w Krakowie (decyzja nr 298/2026 z 25 maja 2026 r.) zastosował oba akty jednocześnie.
Kary
Za brak oceny ryzyka, jej aktualizacji lub przechowywania oraz za niewykonywanie badań Legionelli lub niezłożenie sprawozdań w terminie, właścicielowi lub zarządcy obiektu priorytetowego może być wymierzona kara pieniężna od 100 do 10 000 zł (art. 29 ust. 3c–3d ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę). Tekst jednolity ustawy po zmianach z 2026 r. nie został jeszcze opublikowany, więc kwoty trzeba potwierdzić.
Dalsza lektura
W tym dziale znajdziesz artykuły o obiektach priorytetowych, karach, kontroli PPIS i jacuzzi. Tekst nie jest poradą prawną.
Artykuły na ten temat
Dezynfekcja instalacji ciepłej wody: kiedy i jak (Legionella)
Kiedy dezynfekować instalację ciepłej wody po wyniku Legionelli: poziomy wg Dz.U. 2026 poz. 748, badania kontrolne, dokumentowanie i luki w przepisach.
Kiedy badać Legionella w ciepłej wodzie: harmonogram i poziomy skażenia
Kiedy badać Legionellę w ciepłej wodzie: co rok, co 3 lata, poziomy skażenia, punkty poboru, jednostka jtk/l i zgłoszenia do PPIS w 7 dni roboczych.
Obiekty priorytetowe: ocena ryzyka i badania Legionella w wewnętrznym systemie wodociągowym
Obiekt priorytetowy, ocena ryzyka co 6 lat, termin 30.06.2028, badania Legionelli i poziomy działań wg przepisów z 2026 r. oraz kwestie do potwierdzenia.
Temperatura ciepłej wody a Legionella: 55 °C i 60 °C
Zalecane temperatury ciepłej wody (55 °C w punktach poboru, 60 °C na wypływie) wg Dz.U. 2026 poz. 748, zał. 5: status prawny, pomiary i dokumentowanie.
Inne działy
Chemia wody basenowej
Chlor wolny, pH, redoks, mętność, chlor związany i kwas izocyjanurowy: co określa rozporządzenie w sprawie wody na pływalniach, a co jest praktyką.
Dziennik jakości wody pływalni
Rozporządzenie nie narzuca wzoru dziennika, ale wymaga zapisów: pomiary co 4 godziny, wyniki badań, działania korygujące i przechowywanie 3 lata.
Kontrola sanepidu na pływalni
Kto kontroluje pływalnię, jakie ma uprawnienia, jakie decyzje może wydać i jakie dokumenty warto mieć pod ręką. Stan prawny na październik 2026 r.
Przepisy o wodzie na pływalniach
Które akty regulują wodę na pływalniach w Polsce, jakie obowiązki ma zarządzający i jaką dokumentację prowadzi. Rozporządzenie Dz.U. 2022 poz. 1230.