Co dokładnie nakazuje § 3 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie o wodzie na pływalniach (tekst jednolity: Dz.U. 2022 poz. 1230) wymaga rejestrowania czterech wielkości:
- pH,
- potencjału redox,
- stężenia chloru wolnego,
- temperatury wody.
Rejestracja ma odbywać się nie rzadziej niż co 4 godziny w trakcie godzin użytkowania pływalni, a pierwszy wpis powinien zostać wykonany przed jej otwarciem (§ 3 ust. 1 pkt 2 lit. a). Chlor związany mierzy się nie rzadziej niż raz na dobę w godzinach użytkowania (lit. b; zał. 3 A). Załącznik 3 A podaje liczbę pomiarów na dobę: 4 dla pH, redox i chloru wolnego oraz 1 dla chloru związanego, w każdej kategorii niecek.
Pomiar ma być automatyczny. Jeżeli nie ma takiej możliwości, wykonuje się go ręcznie (zał. 3 A, przypis 3). Dodatkowo redox, chlor wolny i chlor związany oznacza się każdorazowo razem z badaniami mikrobiologicznymi, w miejscu i punkcie poboru próbek (przypis 4). Dzięki temu wynik laboratoryjny ma przypisane parametry dezynfekcji z chwili poboru.
Rozporządzenie nie określa progu rozbieżności między pomiarem ręcznym a automatycznym i nie wymaga kwalifikacji osoby mierzącej. To elementy procedury własnej obiektu. Dobra praktyka: porównywać odczyt automatyczny z ręcznym co najmniej raz dziennie, zapisywać wynik i ustalić wewnętrzną tolerancję, po której przekroczeniu sprawdza się i kalibruje czujniki.
Przykładowy harmonogram
„Nie rzadziej niż co 4 godziny” oznacza, że żadna przerwa między kolejnymi wpisami w godzinach użytkowania nie może przekraczać 4 godzin. Sprawdza się każdy odstęp z osobna, nie średnią. Pomiar wolno wykonać wcześniej niż planowano, ale nie później.
Przykład 1. Pływalnia otwarta 07:00 do 22:00:
| Wpis | Godzina | Odstęp od poprzedniego |
|---|---|---|
| 1 (przed otwarciem) | 06:45 | – |
| 2 | 10:45 | 4 h 00 min |
| 3 | 14:45 | 4 h 00 min |
| 4 | 18:45 | 4 h 00 min |
Od 18:45 do zamknięcia o 22:00 mija 3 h 15 min, więc kolejny wpis nie jest wymagany. Razem 4 wpisy dziennie.
Przykład 2. Pływalnia otwarta 06:00 do 23:00 (17 godzin). Pierwszy wpis 05:45, kolejne 09:45, 13:45, 17:45 i 21:45. Razem 5 wpisów. Gdyby ostatni wpis zrobić po 21:45, odstęp przekroczyłby 4 godziny.
Orientacyjnie liczba wpisów to liczba pełnych 4-godzinnych odcinków od pierwszego wpisu do zamknięcia plus 1. Jeśli pomiary wykonuje jedna osoba, a w planie jest przerwa, zawsze przesuwaj pomiar na wcześniej, nigdy na później. Jeśli pomiar zaplanowany na 14:45 wykonasz już o 14:15, następny musi nastąpić najpóźniej o 18:15, bo odliczanie 4 godzin zaczyna się od faktycznego wpisu.
Z czym porównujemy wyniki
Limity pochodzą z załącznika 2 A (chlor wolny, pH, redox) i 2 B (chlor związany). Wartości chloru wolnego dla niecek:
| Rodzaj niecki | Chlor wolny, mg/l | Uwagi |
|---|---|---|
| Niecka basenowa | 0,3 do 0,6 | niecki odkryte: maksimum 1,0 (przypis 5) |
| Niecka z urządzeniami wytwarzającymi aerozol | 0,7 do 1,0 | |
| Niecka dla niemowląt (do 3 lat) | 0,3 do 0,4 | |
| Brodzik do płukania stóp | 1,0 do 2,0 |
Przypis 3 wiąże minimum 0,3 mg/l z jednoczesnym wspomaganiem dezynfekcji promieniowaniem UV lub ozonem, a przypis 4 dopuszcza krótkotrwałe podniesienie do 3,0 mg/l, gdy przekroczono wskaźniki mikrobiologiczne lub obciążenie jest bardzo duże. Rozporządzenie nie definiuje „krótkotrwałe” ani „bardzo duże obciążenie” i nie opisuje procedury chlorowania szokowego. Dolna granica 0,3 mg/l bywa interpretowana różnie, więc najbezpieczniej stosować ją do wszystkich niecek; interpretację warto potwierdzić w PPIS.
pH: 6,5 do 7,6 dla wody słodkiej i 6,5 do 7,8 dla wody słonej (5 do 15 g/l soli). Dla brodzika do płukania stóp nie podano zakresu pH.
Redox (elektroda Ag/AgCl, 3,5 M KCl), niecka basenowa i niecka z aerozolem:
| Woda | Zakres pH | Redox minimum, mV |
|---|---|---|
| słodka | 6,5 do 7,3 | 750 |
| słodka | powyżej 7,3 do 7,6 | 770 |
| słona | 6,5 do 7,3 | 700 |
| słona | powyżej 7,3 do 7,8 | 720 |
Dla niecki niemowlęcej wartości są niższe: 720 mV (słodka, pH 6,5 do 7,3), 750 mV (słodka, pH powyżej 7,3 do 7,6), 700 mV (słona, pH 6,5 do 7,3) i 720 mV (słona, pH powyżej 7,3 do 7,8). Dla wody o zawartości chlorków powyżej 5 g/l lub bromków i jodków powyżej 0,5 mg/l redox ustala się indywidualnie dla obiektu (zał. 2 A, przypis 2).
Chlor związany: do 0,2 mg/l w wodzie doprowadzanej i do 0,3 mg/l w niecce; przypis 6 zaleca dążenie do wartości jak najniższej. Więcej w artykule o chlorze związanym.
Temperatura wody nie ma limitu w rozporządzeniu. Obowiązek dotyczy wyłącznie rejestracji.
Przykład oceny wpisu
Niecka sportowa, woda słodka, wpis o 10:45: pH 7,4, redox 760 mV, chlor wolny 0,5 mg/l. Przy pH 7,4 obowiązuje przedział „powyżej 7,3 do 7,6”, a więc minimum 770 mV. Wynik 760 mV jest za niski. Chlor wolny mieści się w zakresie, pH też, ale zapis ma być opisany jako odchylenie. Gdyby pH wynosiło 7,2, minimum byłoby 750 mV i ten sam redox 760 mV byłby w porządku. Wymagane minimum redox zależy więc od pH: wzrost pH z 7,3 do 7,4 podnosi je o 20 mV, więc „za niski redox” bywa skutkiem wzrostu pH, a nie za niskiej dawki dezynfektanta.
Co zapisać
Zapis każdego pomiaru powinien zawierać:
- nieckę,
- datę i godzinę,
- wartości pH, redox, chloru wolnego i temperatury,
- sposób pomiaru (automatyczny lub ręczny),
- podpis albo identyfikator osoby,
- w razie odchylenia: opis działania, godzinę i pomiar kontrolny.
Chlor związany wpisuje się raz na dobę, razem z chlorem wolnym i ogólnym z tej samej próbki (związany to różnica między chlorem ogólnym a wolnym). Dokumentację przechowuje się co najmniej 3 lata (§ 3 ust. 2). Jeśli pomiar się nie odbył, zapisz, że go nie wykonano i dlaczego. Nie uzupełniaj zapisów po fakcie wartościami z pamięci. Korekty zapisuje się jako nowy wpis z uzasadnieniem.
Co po przekroczeniu
Rozporządzenie nie podaje jednej procedury dla każdego odchylenia. Wynika z niego kilka powiązanych obowiązków:
- Zapis działań w bieżącej obserwacji (§ 3 ust. 1 pkt 1).
- Informowanie PPIS o wynikach badań wraz z działaniami naprawczymi (§ 3 ust. 1 pkt 3), gdy odchylenie dotyczy wyników badań.
- Niezwłoczna aktualizacja komunikatu o jakości wody, gdy zmieni się jakość wody (§ 7 ust. 3).
- Przy incydencie kałowym lub wymiotnym zapis daty i godziny wyłączenia niecki i poinformowania właściwego inspektora (§ 3 ust. 1 pkt 1 lit. c).
- W razie bezpośredniego zagrożenia PPIS może nakazać zamknięcie obiektu (art. 27 ust. 2 ustawy o PIS).
Rozporządzenie nie podaje kwot kar za przekroczenie parametrów mierzonych na obiekcie; konsekwencje wynikają z decyzji PPIS.
Źródła prawne
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach, tekst jednolity ogłoszony obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 maja 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 1230 (§ 3, § 7; zał. 2 A i B; zał. 3 A).
- Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 416 (art. 27).
Ten tekst nie jest poradą prawną. Opisuje przepisy według stanu na 31 października 2026 r.; interpretację dolnej granicy chloru wolnego i pojęć nieostrych warto potwierdzić w PPIS, a odpowiedzialność za spełnienie wymagań ponosi zarządzający pływalnią.