Które parametry wody basenowej mają limity
Odczyty na sterowniku i parametry regulowane rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach pokrywają się tylko częściowo. Poniżej omawiamy parametry po kolei: czy rozporządzenie podaje dla nich limit, gdzie go szukać i jak często parametr się bada. Stan prawny na 31 października 2026 r.; podstawą jest tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1230, jedyna zmiana (Dz.U. 2021 poz. 349) jest już w nim ujęta. Wymagania dotyczą wody w nieckach oraz wody doprowadzanej do niecki z systemu cyrkulacji; rozporządzenie ocenia je w osobnych kolumnach.
Rozporządzenie nie dotyczy pływalni napełnianych wodą leczniczą (§ 1 ust. 2). Wodę doprowadzaną do pływalni ocenia operator tylko wtedy, gdy nie pochodzi ona z wodociągu publicznego (§ 2 ust. 2); wymagania z załączników 1 i 2 odnoszą się jednak także do wody doprowadzanej (§ 2 ust. 1).
Chlor wolny
Załącznik 2 część A określa zakresy chloru wolnego zależnie od rodzaju niecki:
| Rodzaj niecki | Chlor wolny, mg/l |
|---|---|
| Niecka basenowa | 0,3–0,6 |
| Niecka z aerozolem wodnym (np. jacuzzi) | 0,7–1,0 |
| Niecka dla niemowląt (do 3 lat) | 0,3–0,4 |
| Brodzik do brodzenia | 1,0–2,0 |
Przypisy do tych wartości zmieniają obraz:
- Przypis 3. Dolna wartość 0,3 mg/l jest tam podana „przy jednoczesnym wspomaganiu dezynfekcji związkami chloru – promieniowaniem UV lub ozonem”. Jak stosować dolną granicę w basenie bez UV i ozonu, tekst nie wyjaśnia; należy to potwierdzić w PPIS.
- Przypis 4. Krótkotrwale dopuszcza się do 3,0 mg/l, gdy przekroczone są wskaźniki mikrobiologiczne albo występuje „bardzo duże obciążenie” niecki. Pojęcie to nie jest zdefiniowane.
- Przypis 5. W nieckach odkrytych chlor wolny nie może przekraczać 1,0 mg/l.
Chlor wolny mierzy się i rejestruje co najmniej co 4 godziny w czasie udostępniania pływalni, przy czym pierwszy zapis robi się przed otwarciem (§ 3 ust. 1 pkt 2 lit. a). Zakres jest dwustronny: poniżej dolnej granicy dezynfekcja bywa niewystarczająca, powyżej górnej pojawia się przekroczenie.
pH i redoks
pH wynosi 6,5–7,6 w wodzie słodkiej oraz 6,5–7,8 w wodzie słonej o zasoleniu 5–15 g/l. Dla brodzika do brodzenia limitu pH nie ma. Potencjał redoks mierzy się elektrodą Ag/AgCl w 3,5 M KCl, a wartości są minimalne i zależą od pH:
| Woda | Zakres pH | Minimalny redoks, mV |
|---|---|---|
| Słodka | 6,5–7,3 | 750 (niecka dla niemowląt 720) |
| Słodka | 7,3–7,6 | 770 (niecka dla niemowląt 750) |
| Słona | 6,5–7,3 | 700 |
| Słona | 7,3–7,8 | 720 |
pH i redoks rejestruje się tak samo jak chlor wolny, co 4 godziny (§ 3 ust. 1 pkt 2 lit. a). Ogólna wiedza chemiczna, a nie przepis: wyższe pH osłabia działanie chloru, więc dwa wyniki, które formalnie się mieszczą, ale oba leżą przy brzegu przedziału (np. pH 7,6 i chlor 0,3 mg/l), są ryzykowne.
Mętność
Woda doprowadzana do niecki: nie więcej niż 0,3 NTU. Woda w niecce (także z aerozolem i dla niemowląt): 0,5 NTU. Badanie laboratoryjne odbywa się od jednego do trzech razy na kwartał, zależnie od rodzaju niecki (załącznik 3 część A). Mętność nie jest mierzona w ramach pomiarów co 4 godziny, ale wymóg obserwacji przejrzystości wody i widocznych zanieczyszczeń wynika z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. b. Szczegółowo o przyczynach: artykuł o mętnej wodzie.
Chlor związany
Dla chloru związanego limit wynosi 0,2 mg/l w wodzie doprowadzanej do niecki oraz 0,3 mg/l w niecce. Przypis 6 mówi: „Dążyć do utrzymania jak najniższej wartości”. Pomiar wykonuje się nie rzadziej niż raz na dobę (§ 3 ust. 1 pkt 2 lit. b).
Mikrobiologia
Załącznik 1 podaje limity mikrobiologiczne:
| Wskaźnik | Limit |
|---|---|
| Escherichia coli | 0 w 100 ml |
| Pseudomonas aeruginosa | 0 w 100 ml |
| Ogólna liczba mikroorganizmów w 36 °C | 20 w 1 ml (woda z cyrkulacji), 100 w 1 ml (woda w niecce); niecki odkryte nie są objęte tym wskaźnikiem |
| Gronkowce koagulazododatnie | 0 w 100 ml, tylko niecki dla niemowląt |
| Legionella w niecce | 0, a w kolumnie niecek tylko gdy woda ma 30 °C lub więcej |
| Legionella w natryskach | poniżej 100 jtk w 100 ml |
Natryski bada się na Legionella w co najmniej jednym na dziesięć (załącznik 1 przypis 5 i załącznik 3 część B). Częstotliwość badań mikrobiologicznych w skrócie (załącznik 3 część A, zależnie od rodzaju niecki): E. coli i Pseudomonas od 1 do 4 razy w miesiącu, ogólna liczba mikroorganizmów od 1 do 2 razy w miesiącu, Legionella 4 razy w roku w nieckach zwykłych, 12 razy w roku w nieckach z aerozolem i 4 razy w roku w nieckach dla niemowląt.
Dokładne przypisanie częstotliwości do rodzaju niecki sprawdź w załączniku 3 część A; tu podajemy zakresy.
Pozostałe parametry z limitami
Załącznik 2 część B zawiera jeszcze:
| Parametr | Limit |
|---|---|
| Chloroform | 0,03 mg/l |
| Suma THM (trihalometany) | 0,1 mg/l |
| Azotany | nie więcej niż 20 mg/l powyżej wody doprowadzanej |
| Utlenialność | nie więcej niż 4 mg/l powyżej wody doprowadzanej |
| Ozon | 0,05 mg/l (po filtracji sorpcyjnej) |
| Kwas izocyjanurowy | 100 mg/l (przy stosowaniu di- lub trichloroizocyjanuranów) |
| Glin i żelazo | 0,2 mg/l (tylko gdy stosuje się koagulant lub występują problemy z mętnością) |
Chloroform, THM i azotany bada się raz na kwartał, utlenialność od 1 do 2 razy w miesiącu, a kwas izocyjanurowy cztery razy w roku. Azotany i utlenialność oceniane są jako różnice między wodą w niecce a wodą doprowadzaną, dlatego do oceny potrzebne są oba wyniki: dla niecki i dla wody doprowadzanej.
Parametry, dla których rozporządzenie nie podaje limitu
Przeczytaliśmy §§ 1–9 oraz załączniki 1–4. Nie ma w nich limitów dla:
- temperatury wody (jest tylko obowiązek jej rejestracji co 4 godziny),
- alkaliczności ogólnej,
- twardości wapniowej,
- indeksu nasycenia (LSI),
- amoniaku,
- temperatury powietrza w hali.
Wartości, które przyjmujesz dla tych parametrów, są celami eksploatacyjnymi i tak należy je zapisać w wewnętrznej instrukcji. Jeśli ktoś przedstawia je jako wymóg rozporządzenia, poproś o paragraf. Warto je jednak śledzić, bo wpływają na parametry regulowane: niska alkaliczność utrudnia utrzymanie pH, a wysoka twardość wapniowa w ciepłej wodzie sprzyja osadom i mętności.
Co trzeba udostępniać publicznie
Zgodnie z § 7 na tablicy w widocznym miejscu oraz na stronie internetowej (jeśli jest prowadzona) umieszcza się komunikat. Zawiera on ostatnią roczną ocenę jakości wody wydaną przez PPIS (do 31 marca za poprzedni rok kalendarzowy, § 4), informację o zgodności albo o stwierdzonych przekroczeniach, podjęte działania naprawcze i planowany termin osiągnięcia zgodności. Przy pogorszeniu jakości komunikat aktualizuje się niezwłocznie.
Źródła prawne
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach, Dz.U. 2015 poz. 2016; tekst jednolity: obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 10 maja 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 1230 (§ 1–4, § 7; załącznik 1, załącznik 2 część A i B z przypisami, załącznik 3 część A i B).
Ten tekst nie jest poradą prawną; odpowiedzialność za spełnienie wymagań ponosi operator, a w razie wątpliwości warto skonsultować się z PPIS lub prawnikiem.