Kontrola sanepidu

Kary i sankcje za naruszenia dotyczące wody na pływalni: co wynika z przepisów

Czas czytania ≈ 5 minAutor: Skerry, UAB NVGroupOpublikowano

Najczęstsze pytanie zarządzających brzmi: „ile wynosi kara za przekroczenie parametrów wody?”. Odpowiedź w przeanalizowanych aktach jest niewygodna: nie ma jednej kwoty. Rozporządzenie w sprawie wody na pływalniach (Dz.U. 2022 poz. 1230), ustawa z 2011 r. o bezpieczeństwie osób na obszarach wodnych (Dz.U. 2023 poz. 714) i ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 2024 poz. 416) nie określają kwoty kary za przekroczenie parametrów wody basenowej ani za niezamieszczenie komunikatu. Konsekwencje przychodzą przez inne mechanizmy, które opisujemy poniżej.

Uwaga: wszystkie kwoty wymagają potwierdzenia przez polskiego prawnika, ponieważ tekst jednolity ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę po zmianach z 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 605) nie został jeszcze opublikowany.

Decyzje PPIS

Podstawowym narzędziem inspekcji jest decyzja administracyjna, nie kara.

Decyzje PPIS
Środek Kiedy Podstawa
Decyzja o usunięciu uchybień w określonym terminie Stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych art. 27 ust. 1 ustawy o PIS
Zamknięcie obiektu lub wstrzymanie działań, decyzja natychmiast wykonalna Naruszenie spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia art. 27 ust. 2 ustawy o PIS

Od 21 maja 2026 r. przepis ust. 2 mówi o zamknięciu „budynku” użyteczności publicznej (Dz.U. 2026 poz. 605, art. 2 pkt 4). Zakres tego sformułowania dla obiektów odkrytych należy potwierdzić w PPIS. Tryb egzekucji nieprzestrzeganych decyzji (administracyjne środki przymusu) nie był przedmiotem tej analizy.

Z praktyki: decyzja PPIS w Krakowie nr 298/2026 z 25 maja 2026 r., dotycząca prysznica przy saunie na pływalni hotelowej z wynikiem Legionelli powyżej 8000 jtk/100 ml, powołała art. 27 ust. 1 ustawy o PIS i nakazała wyłączenie prysznica, uzupełnienie komunikatu, techniczną kontrolę, czyszczenie i dezynfekcję oraz badanie kontrolne. Część obowiązków nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 27 ust. 2. To przykład praktyki, nie norma.

Kary pieniężne dla obiektów priorytetowych

Nowością z 2026 r. są kary pieniężne w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Dla właściciela lub zarządcy obiektu priorytetowego (art. 29 ust. 3c–3d w brzmieniu z Dz.U. 2026 poz. 605, art. 1 pkt 17):

Kary pieniężne dla obiektów priorytetowych
Naruszenie Kara Podstawa
Brak oceny ryzyka, jej niezaktualizowanie lub nieprzechowywanie (art. 4i ust. 1, 2, 6) od 100 do 10 000 zł art. 29 ust. 3c, ust. 6 pkt 6
Niewykonywanie badań Legionelli z wymaganą częstotliwością lub niezłożenie sprawozdań w terminie od 100 do 10 000 zł art. 29 ust. 3d, ust. 6 pkt 6

Karę wymierza w drodze decyzji właściwy organ inspekcji sanitarnej (PPIS lub PWIS). Przepisy te dotyczą wyłącznie obiektów priorytetowych i wyłącznie pewnych obowiązków. Czy pływalnia jest takim obiektem, nie jest przesądzone (zob. artykuł o obiektach priorytetowych). Dla obiektów niebędących budynkami art. 4o nie wymienia art. 4i, a kara z ust. 3c odnosi się do „obiektu priorytetowego”; skutek należy potwierdzić.

Wykroczenia

Poza decyzjami i karami pieniężnymi istnieją ogólne przepisy o wykroczeniach. Przeanalizowaliśmy je, ale ich zastosowanie do pływalni jest niepewne:

Wykroczenia
Przepis Treść Uwaga
art. 50 pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych (Dz.U. 2025 poz. 1675) Wykroczenie polegające na naruszeniu art. 22 ust. 1–2 (wymagania higieniczno-sanitarne); kara grzywny, tryb według art. 54 Kwota wynika z Kodeksu wykroczeń; zastosowanie art. 24 § 1 KW do art. 50 do potwierdzenia
art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń (Dz.U. 2026 poz. 1372) Grzywna od 20 do 5000 zł, jeśli ustawa nie stanowi inaczej Przepis ogólny
art. 113 Kodeksu wykroczeń Niezachowanie czystości m.in. w kąpieliskach; grzywna Czy „kąpielisko” obejmuje pływalnię, do potwierdzenia
art. 117 § 1 Kodeksu wykroczeń Niewykonywanie lub nieprzestrzeganie nakazów inspekcji przez osobę zobowiązaną do utrzymania czystości; grzywna do 1500 zł albo nagana Zastosowanie do pływalni do potwierdzenia

Krakowski PPIS jako podstawę wskazał m.in. art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu zakażeniom, ale w analizowanych dokumentach praktyki nie znaleźliśmy przypadku ukarania grzywną na podstawie powyższych przepisów.

Utrudnianie kontroli i opłaty

Kto utrudnia działalność inspekcji sanitarnej, podlega karze aresztu do 30 dni, ograniczenia wolności lub grzywny (art. 38 ustawy o PIS). Koszty badań i czynności inspekcji ponosi podmiot zobowiązany, ale nie pobiera się opłaty, gdy badania nie wykażą naruszeń (art. 36 ust. 1–2).

Czego nie sprawdziliśmy

  • Odpowiedzialności karnej (Kodeks karny, np. narażenie na zakażenie) oraz cywilnej za szkody.
  • Rozporządzenia o wysokości opłat za badania inspekcji (Dz.U. 2010 poz. 203, zmienione w 2026 r. poz. 480).
  • Trybu egzekucji decyzji PPIS.
  • Ewentualnych kolejnych przepisów karnych, którymi można sankcjonować niezłożenie informacji o działaniach przy niespełnieniu wartości Legionelli (art. 4k ust. 3).

Wnioski praktyczne

  1. Brak ustawowej tabeli kar nie oznacza braku ryzyka. Realne skutki to decyzja nakazowa, zamknięcie obiektu i konieczność działań na własny koszt.
  2. Dokumentuj działania korygujące i terminy. Wpisy w dzienniku ułatwiają wykazanie, że reagujesz na przekroczenia.
  3. Jeżeli możesz być obiektem priorytetowym, ustal to w PPIS jak najwcześniej. Terminy ustawowe dla oceny ryzyka biegną do 30 czerwca 2028 r.
  4. Nie przyjmuj kwot z tego artykułu do umów ani wycen bez weryfikacji prawnika.

Źródła prawne

  • Ustawa z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Dz.U. 2024 poz. 416: art. 27, 36, 38.
  • Ustawa z 13 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 605: art. 1 pkt 17 (art. 29 ust. 3c–3d, ust. 4 pkt 3–4, ust. 6 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę), art. 2 pkt 4.
  • Ustawa z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, Dz.U. 2025 poz. 1675: art. 22, 50, 54.
  • Kodeks wykroczeń, Dz.U. 2026 poz. 1372: art. 24 § 1, 113, 117.
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia, Dz.U. 2022 poz. 1230, oraz ustawa Dz.U. 2023 poz. 714 (brak przepisów o karze za przekroczenie parametrów).

Ten tekst nie jest poradą prawną. Opisuje stan przepisów na 31 października 2026 r.