Baseny odkryte działają sezonowo, a ich woda reaguje na słońce, deszcz i upał inaczej niż woda w obiekcie krytym. Przepisy uwzględniają to w kilku miejscach, głównie w przypisach do załączników rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach (Dz.U. 2022 poz. 1230). Ten artykuł zbiera te odstępstwa i wskazuje, co pozostaje takie samo jak w obiektach krytych.
Czy rozporządzenie obejmuje baseny odkryte
Tak, na co wskazuje ustawa z 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych definiuje pływalnię jako obiekt kryty lub odkryty z wodą przepływową, przeznaczony do pływania lub kąpieli, z co najmniej jedną niecką o trwałym brzegu i dnie, wyposażony w urządzenia sanitarne, szatnie i natryski (art. 2 pkt 8). Samo rozporządzenie nie definiuje pływalni, ale jego załączniki zawierają przypisy dotyczące niecek odkrytych, co potwierdza, że obiekty odkryte są objęte regulacją. Rozporządzenie nie dotyczy pływalni z niecką napełnianą wodą leczniczą (§ 1 ust. 2).
Odstępstwa dla niecek odkrytych
| Zagadnienie | Zasada dla niecek odkrytych | Podstawa |
|---|---|---|
| Częstotliwość badań jakości wody | Co najmniej 3 razy w sezonie; przy długotrwałych upałach co najmniej 2 razy w miesiącu | zał. 3 A, przypis 2 |
| Chlor wolny | Nie więcej niż 1,0 mg/l | zał. 2, przypis 5 |
| Ogólna liczba mikroorganizmów | Wartość z załącznika 1 nie ma zastosowania | zał. 1, przypis 3 |
Warto zwrócić uwagę na ostatni wiersz. W niecce krytej obowiązuje limit ogólnej liczby mikroorganizmów w 36 °C (20 w 1 ml dla wody doprowadzanej, 100 w 1 ml dla pozostałych), natomiast w niecce odkrytej taki próg nie obowiązuje. Zniknięcie jednego wskaźnika nie oznacza jednak mniejszych wymagań mikrobiologicznych w ogóle. Przypis 3 wyłącza tylko ogólną liczbę mikroorganizmów; wskaźniki takie jak Escherichia coli i Pseudomonas aeruginosa (brak w 100 ml) nie są w tym przypisie wymienione.
Co z pozostałymi obowiązkami
Obowiązki z § 3 rozporządzenia nie wyłączają niecek odkrytych: bieżąca obserwacja z zapisami (data, godzina, podpis), rejestr pH, redoks, chloru wolnego i temperatury co najmniej co 4 godziny w czasie użytkowania, oznaczanie chloru związanego co najmniej raz na dobę, badania według harmonogramu uzgodnionego z państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym (PPIS) oraz przekazywanie wyników w 3 dni robocze. Dokumentację przechowuje się co najmniej 3 lata. Obowiązuje też komunikat na tablicy i na stronie internetowej (§ 7). Rozporządzenie nie wskazuje, jak mierzyć „sezon”; początek i koniec warto uzgodnić z PPIS przy ustalaniu harmonogramu.
Dla sezonu praktycznie ważne są dwie rzeczy. Po zimowej przerwie jakość wody może się pogorszyć, więc zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 badania wykonuje się także po przerwie w eksploatacji. Przed otwarciem sezonu warto więc wykonać badanie przed udostępnieniem niecki.
Upały
Przepisy wiążą zwiększoną częstotliwość badań z długotrwałymi upałami (co najmniej 2 razy w miesiącu), ale nie definiują, ile dni upału uruchamia ten wymóg ani jaką temperaturę powietrza przyjąć. Zalecamy:
- zapisać w dzienniku datę, od której uznajesz, że upał trwa długo, oraz zastosowane kryterium (np. prognoza i faktyczne temperatury),
- wcześniej ustalić z PPIS, jak oceniają „długotrwałe upały” na Twoim terenie,
- odnotować w harmonogramie badań dodatkowe terminy.
To praktyka organizacyjna, nie przepis; stanowisko PPIS warto uzyskać na piśmie.
Chlor wolny do 1,0 mg/l i stabilizator
Dla niecek odkrytych chlor wolny ma maksimum 1,0 mg/l (zał. 2, przypis 5), a dolna granica zależy od rodzaju niecki: w zwykłej niecce wynosi 0,3 mg/l (zakres 0,3–0,6 mg/l). W obiektach odkrytych popularne są preparaty stabilizowane, które zawierają di- lub trichloroizocyjanuran. W takim przypadku obowiązuje limit kwasu izocyjanurowego do 100 mg/l oraz 4 próbki rocznie (zał. 2 B, przypis 11; zał. 3 A). Szerzej omawia to artykuł o kwasie izocyjanurowym.
Zmiana terminologii w ustawie o PIS od 21 maja 2026 r.
Od 21 maja 2026 r. art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 2 ustawy o PIS mówią o „budynkach” użyteczności publicznej, a nie o „obiektach” (Dz.U. 2026 poz. 605, art. 2 pkt 2 i 4). Basen odkryty nie jest budynkiem, więc skutek tej zmiany dla nadzoru i uprawnień PPIS wobec niecek odkrytych nie jest jasny. Rozporządzenie nadal obejmuje pływalnie odkryte, ale zakres uprawnień inspekcji i konsekwencji należy potwierdzić w PPIS. Ten sam problem dotyczy przepisów o obiektach priorytetowych, gdzie dla obiektów niebędących budynkami art. 4o ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę wymienia tylko niektóre artykuły.
Lista kontrolna na sezon
| Zadanie | Podstawa |
|---|---|
| Uzgodnić z PPIS harmonogram badań na sezon, w tym co najmniej 3 terminy | zał. 3 A, przypis 2 |
| Dodać terminy na okres upałów (2 razy w miesiącu) | zał. 3 A, przypis 2 |
| Ustawić regulację chloru wolnego tak, aby nie przekraczać 1,0 mg/l | zał. 2, przypis 5 |
| Wykonać badanie po przerwie, przed otwarciem | § 3 ust. 1 pkt 3 |
| Zaktualizować komunikat na tablicy i w internecie | § 7 |
| Prowadzić pomiary co 4 godziny i zapisy | § 3 ust. 1 pkt 2 |
Źródła prawne
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 9 listopada 2015 r., Dz.U. 2022 poz. 1230 (tekst jednolity): § 1 ust. 2, § 3, § 7, załącznik 1 (przypis 3), załącznik 2 (przypis 5), załącznik 2 B (przypis 11), załącznik 3 A (przypis 2).
- Ustawa z 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, Dz.U. 2023 poz. 714: art. 2 pkt 8.
- Ustawa o PIS, Dz.U. 2024 poz. 416, w brzmieniu zmienionym ustawą Dz.U. 2026 poz. 605 (art. 2 pkt 2 i 4).
Ten tekst nie jest poradą prawną. Opisuje stan przepisów na 31 października 2026 r.